Thuật ngữ “quá tải du lịch” xuất hiện trong vòng khoảng 10 năm trở lại đây, chỉ ra tình trạng số lượng du khách ngày càng tăng gây thiệt hại cho các thành phố, địa danh và cảnh quan. Khi ngành du lịch trên toàn thế giới quay trở lại mức trước đại dịch, nhiều điểm đến phụ thuộc vào thu nhập do du lịch mang lại vẫn quan tâm đến số lượng khách đến. Sự tăng trưởng quá mức của khách du lịch dẫn đến tình trạng quá đông người tại những khu vực mà dân cư phải chịu hậu quả của cao điểm du lịch tạm thời và theo mùa, ép buộc họ phải vĩnh viễn thay đổi lối sống, quyền sử dụng các tiện nghi và sức khỏe toàn diện chung.
Tổ chức Du lịch Thế giới định nghĩa du lịch bền vững là “du lịch xem xét đầy đủ các tác động kinh tế, xã hội và môi trường hiện tại và tương lai, đáp ứng nhu cầu của du khách, ngành du lịch, môi trường và cộng đồng địa phương”.
Các nguyên tắc phát triển du lịch bền vững và các thực tiễn quản lý áp dụng cho tất cả các hình thức du lịch ở tất cả các loại điểm đến, bao gồm du lịch đại chúng và các phân khúc du lịch đặc thù khác nhau. Các nguyên tắc bền vững đề cập đến các khía cạnh môi trường, kinh tế và văn hóa xã hội của phát triển du lịch, và cần phải thiết lập sự cân bằng phù hợp giữa ba khía cạnh này để đảm bảo tính bền vững lâu dài.
Do đó, du lịch bền vững cần:
Sử dụng tối ưu các nguồn tài nguyên môi trường, yếu tố then chốt trong phát triển du lịch, duy trì các quá trình sinh thái thiết yếu và giúp bảo tồn di sản thiên nhiên và đa dạng sinh học.
Tôn trọng tính xác thực văn hóa xã hội của cộng đồng địa phương, bảo tồn di sản văn hóa kiến trúc và sinh vật cũng như các giá trị truyền thống của họ, và góp phần vào sự hiểu biết và khoan dung giữa các nền văn hóa.
Đảm bảo hoạt động kinh tế khả thi, lâu dài, mang lại lợi ích kinh tế xã hội cho tất cả các bên liên quan được phân bổ công bằng, bao gồm việc làm ổn định và cơ hội kiếm thu nhập, các dịch vụ xã hội cho cộng đồng địa phương và góp phần xóa đói giảm nghèo.
Ngoài ra, du lịch bền vững cũng cần duy trì mức độ hài lòng cao của du khách và đảm bảo trải nghiệm có ý nghĩa cho họ, nâng cao nhận thức của họ về các vấn đề bền vững và thúc đẩy các hoạt động du lịch bền vững trong cộng đồng.
Ngành du lịch chiếm khoảng 8% lượng khí thải carbon toàn cầu. Từ các phương tiện di chuyển như ô tô, thuyền, máy bay đến chỗ ở, hoạt động vui chơi, mua sắm, mỗi hoạt động đều góp phần vào dấu chân carbon của ngành du lịch.
Trước diễn biến biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và đa dạng sinh học ngày càng suy giảm, du lịch bền vững càng đóng vai trò quan trọng và cấp thiết hơn bao giờ hết. Không chỉ còn là xu hướng, du lịch bền vững đã trở thành chiến lược trụ cột của ngành du lịch để hướng tới một tương lai bền vững hơn – một tương lai không chỉ dành cho những người hoạt động trong ngành, cộng đồng địa phương mà còn là cam kết gìn giữ thiên nhiên, môi trường và văn hoá địa phương cho những thế hệ sau này.
Du lịch xanh đã được các nhà nghiên cứu sử dụng trong một nghiên cứu vào những năm 1980, mô tả việc ngành khách sạn đặt các biển báo màu xanh lá cây trong mỗi phòng để khuyến khích khách tái sử dụng khăn tắm. Nghiên cứu cho thấy nhiều khách sạn cuối cùng hầu như không nỗ lực để bảo tồn tài nguyên hoặc giảm thiểu chất thải; họ chỉ muốn tỏ ra thân thiện với môi trường, hay “xanh”. Điều quan trọng là du khách cần tìm hiểu kỹ hơn về những tuyên bố xanh của khách sạn khi nghiên cứu trước khi đặt phòng. May mắn thay, hầu hết các khách sạn thân thiện với môi trường đều có thông tin trên trang web của họ về các sáng kiến xanh, giúp du khách dễ dàng tìm hiểu về các biện pháp cụ thể mà họ đang thực hiện để bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ thực vật và động vật hoang dã, và đóng góp vào phúc lợi của cộng đồng địa phương.
Du lịch sinh thái được Hiệp hội Du lịch Sinh thái Quốc tế định nghĩa là: “Du lịch có trách nhiệm đến các khu vực tự nhiên nhằm bảo tồn môi trường và cải thiện phúc lợi của người dân địa phương”. Các nguyên tắc chính của du lịch sinh thái bao gồm giảm thiểu tác động, bảo vệ đa dạng sinh học, nâng cao nhận thức về môi trường và tôn trọng văn hóa địa phương. Thông thường, các điểm thu hút chính đối với khách du lịch sinh thái là hệ thực vật, động vật và di sản văn hóa.
Du lịch bền vững và du lịch sinh thái là những khái niệm tương tự và chia sẻ nhiều nguyên tắc giống nhau, nhưng du lịch bền vững có phạm vi rộng hơn; nó bao gồm tất cả các loại hình du lịch và điểm đến, từ du lịch hạng sang đến du lịch bụi, từ các thành phố nhộn nhịp đến những khu rừng nhiệt đới hẻo lánh.
Phát triển du lịch bền vững đòi hỏi sự tham gia có hiểu biết của tất cả các bên liên quan, cũng như sự lãnh đạo chính trị mạnh mẽ để đảm bảo sự tham gia rộng rãi và xây dựng sự đồng thuận. Đạt được du lịch bền vững là một quá trình liên tục và đòi hỏi việc giám sát thường xuyên các tác động, đưa ra các biện pháp phòng ngừa và/hoặc khắc phục cần thiết khi cần thiết.
Nguồn: Tổng hợp
