Năm 2015, 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc đã được thông qua. Đây là một lộ trình toàn diện, một lời hứa toàn cầu để giải quyết các thách thức lớn nhất của nhân loại: chấm dứt đói nghèo, bảo vệ hành tinh, đảm bảo hòa bình và thịnh vượng.
Nhưng có một sự thật không thể phủ nhận: dù đã có lộ trình, sự tiến bộ vẫn còn chậm một cách đáng báo động. Theo báo cáo từ Liên Hợp Quốc, 17 SDGs không thể hoàn thành đúng thời hạn. Chỉ 15% mục tiêu phát triển bền vững đang đi đúng hướng, nhiều chỉ số quan trọng còn đang thụt lùi.
Giữa bão đa khủng hoảng từ đại dịch, xung đột chính trị đến biến đổi khí hậu, giấc mơ bền vững đang đứng trước nguy cơ tan vỡ. Vậy lý do là gì? Chúng ta không thiếu các giải pháp kỹ thuật hay hoạch định chính sách. Cái chúng ta thiếu nằm ở một nơi sâu xa hơn: khả năng của chính con người trong việc thực thi những thay đổi này.
Đây chính là lúc Các Mục tiêu Phát triển Nội tại (Inner Development Goals – IDGs) xuất hiện như một lời giải then chốt.
IDGs là một sáng kiến toàn cầu, phi lợi nhuận, được xây dựng trên nền tảng khoa học vững chắc và sự đồng sáng tạo của hàng ngàn chuyên gia, nhà khoa học (từ tâm lý học, khoa học thần kinh đến nghiên cứu về lãnh đạo) và các nhà lãnh đạo trên toàn thế giới.
Sáng kiến này không nhằm tạo ra thêm mục tiêu, mà là để xác định, phổ biến và phát triển những năng lực nội tại (kỹ năng, phẩm chất, tư duy) thiết yếu mà chúng ta cần để có thể hiện thực hóa SDGs.
Nói một cách đơn giản:
SDGs là "những gì" chúng ta cần làm (cái "phần cứng" của sự thay đổi).
IDGs là "con người" chúng ta cần trở thành để làm được điều đó (cái "phần mềm" vận hành sự thay đổi).
IDGs không thay thế SDGs. Chúng là chất xúc tác bị thiếu. Lập luận cốt lõi là: nếu không có sự thay đổi căn bản về tư duy, lòng trắc ẩn và khả năng hợp tác, chúng ta sẽ không bao giờ đạt được các mục tiêu bên ngoài.
Nguồn: Inner Development Goals
Khung IDGs là một bản đồ chi tiết cho sự phát triển của con người. Nó không phải là một danh sách để hoàn thành, mà là một tập hợp các năng lực tương hỗ lẫn nhau, được chia thành 5 lĩnh vực chính.
Mục tiêu này nhấn mạnh việc nuôi dưỡng đời sống nội tâm, phát triển và đào sâu mối liên hệ với những suy nghĩ, cảm xúc và cơ thể của bản thân. Hiện Hữu (Being) hướng tới sống trọn vẹn ở hiện tại, hành động có chủ đích và không phản ứng thái quá khi đối mặt với sự phức tạp. Đây là khả năng kết nối sâu sắc với nội tâm, giữ bình tĩnh và rõ ràng khi đối mặt với sự phức tạp và là nền tảng của mọi sự phát triển.
La bàn nội tâm (Inner Compass): Có ý thức trách nhiệm sâu sắc và sự cam kết đối với các giá trị và mục đích liên quan đến lợi ích chung của cộng đồng. Đây là kim chỉ nam cho các quyết định đạo đức.
Liêm chính và Chân thực (Integrity and Authenticity): Sự cam kết và khả năng hành động một cách chân thành, trung thực và chính trực. Một người có sự liêm chính và chân thực trong tính cách sẽ giành được sự tin tưởng của người khác.
Tư duy rộng mở và ham học hỏi (Openness and Learning Mindset): Có tư duy nền tảng là sự tò mò và sẵn lòng chấp nhận sự tổn thương (dễ bị tổn thương), đón nhận thay đổi và phát triển.
Tự nhận thức (Self-awareness): Khả năng kết nối mang tính chiêm nghiệm với những suy nghĩ, cảm xúc và mong muốn của chính mình; có hình ảnh thực tế về bản thân và khả năng tự điều tiết.
Sự hiện diện (Presence): Khả năng tận hưởng trọn vẹn hiện tại, thoát khỏi phán xét và ở trong trạng thái hiện diện cởi mở. Đây là điều kiện tiên quyết để lắng nghe sâu sắc và đưa ra quyết định sáng suốt.
Ưu tiên việc phát triển các kỹ năng nhận thức thông qua việc nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau, đánh giá thông tin và thấu hiểu thế giới như một tổng thể liên kết tương hỗ là điều cốt yếu để đưa ra những quyết định sáng suốt.
Tư duy phản biện: Các kỹ năng xem xét một cách có phản biện tính hợp lệ của các quan điểm, bằng chứng và kế hoạch.
Nhận thức về sự phức tạp: Sự thấu hiểu và các kỹ năng làm việc với các điều kiện và mối quan hệ nhân quả mang tính hệ thống và phức tạp.
Kỹ năng đa góc nhìn: Các kỹ năng tìm kiếm, thấu hiểu và chủ động tận dụng những hiểu biết sâu sắc từ các góc nhìn tương phản (khác biệt).
Kỹ năng thấu hiểu (Lý giải/Nhận thức ý nghĩa): Các kỹ năng nhìn ra các mô thức (quy luật), cấu trúc hóa những điều chưa biết và khả năng chủ động tạo ra các câu chuyện (cách diễn giải).
Định hướng và Tầm nhìn dài hạn: Định hướng dài hạn và khả năng hình thành cũng như duy trì cam kết đối với các tầm nhìn liên quan đến bối cảnh lớn hơn.
Phát triển bền vững là một lĩnh vực đa ngành, cần sự hợp tác của nhiều bên và cần kĩ năng nuôi dưỡng những mối quan hệ. Do đó IDGs nhấn mạnh sự trân trọng, quan tâm và cảm nhận sự kết nối với những người khác. Chẳng hạn như hàng xóm, các thế hệ tương lai hay sinh quyển, giúp chúng ta tạo dựng các hệ thống và xã hội công bằng, bền vững hơn cho tất cả mọi người.
Sự trân trọng: Kết nối với người khác và với thế giới bằng ý thức cơ bản về sự trân trọng, lòng biết ơn và niềm vui.
Sự kết nối: Có ý thức sâu sắc về việc được kết nối và/hoặc là một phần của một tổng thể lớn hơn, chẳng hạn như một cộng đồng, nhân loại hay hệ sinh thái toàn cầu.
Sự khiêm tốn: Có khả năng hành động phù hợp với nhu cầu của tình huống mà không bận tâm đến tầm quant rọng của bản thân.
Thấu cảm và Lòng trắc ẩn: Khả năng kết nối với người khác, với chính mình và với thiên nhiên bằng lòng tốt, sự thấu cảm và lòng trắc ẩn, đồng thời xoa dịu những khổ đau liên quan.
Để đạt được tiến bộ trong các mối quan tâm chung, con người cần phát triển khả năng của mình trong việc dung hợp (thu hút sự tham gia), tạo không gian (lắng nghe/thấu cảm) và giao tiếp với các bên liên quan có những giá trị, kỹ năng và năng lực khác biệt.
Kỹ năng giao tiếp: Khả năng thực sự lắng nghe người khác, thúc đẩy đối thoại chân thực, trình bày quan điểm của bản thân một cách khéo léo, xử lý xung đột một cách xây dựng và điều chỉnh giao tiếp cho phù hợp với các nhóm đa dạng.
Kỹ năng đồng kiến tạo (Cùng sáng tạo): Các kỹ năng và động lực để xây dựng, phát triển và thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác với các bên liên quan đa dạng, được đặc trưng bởi sự an toàn tâm lý và sự đồng kiến tạo chân thực.
Tư duy bao trùm và Năng lực liên văn hóa: Sự sẵn lòng và năng lực đón nhận sự đa dạng và dung hợp (bao gồm) mọi người cũng như các tập thể có quan điểm và nền tảng khác biệt.
Sự tin tưởng: Khả năng thể hiện sự tin tưởng, đồng thời tạo dựng và duy trì các mối quan hệ tin cậy.
Kỹ năng huy động: Các kỹ năng truyền cảm hứng và huy động (kêu gọi) người khác cùng tham gia vào các mục đích chung.
Tư duy và cảm xúc phải được chuyển hóa thành hành động có chủ đích. Những phẩm chất như lòng can đảm và sự lạc quan giúp chúng ta có được năng lực hành động (quyền tự chủ) thực sự, phá vỡ những lối mòn cũ, nảy sinh những ý tưởng độc đáo và hành động kiên trì trong những thời điểm bất định. Lĩnh vực này là cầu nối giữa thế giới nội tâm và tác động bên ngoài.
Lòng can đảm: Khả năng đứng lên bảo vệ các giá trị, đưa ra quyết định, hành động quyết đoán và, nếu cần thiết, thử thách và phá vỡ các cấu trúc cũng như quan điểm hiện có.
Sự sáng tạo: Khả năng tạo ra và phát triển các ý tưởng độc đáo, đổi mới và sẵn sàng phá vỡ những lối mòn thông thường.
Sự lạc quan: Khả năng duy trì và truyền đạt niềm tin, thái độ tích cực và niềm tin vào khả năng có được sự thay đổi ý nghĩa.
Sự kiên trì: Khả năng duy trì sự gắn bó và giữ vững quyết tâm cũng như sự kiên nhẫn ngay cả khi những nỗ lực cần thời gian dài mới mang lại kết quả.
Việc phát triển các năng lực nội tại không phải là một bài tập triết lý trừu tượng, mà là một yêu cầu cấp thiết đối với cả cấp độ tổ chức và cá nhân trong bối cảnh hiện đại.
Đối với các nhà lãnh đạo và tổ chức: Việc vun đắp IDGs không còn là một lựa chọn "kỹ năng mềm" xa xỉ, mà đã trở thành một yêu cầu chiến lược cốt lõi. Các tổ chức chủ động phát triển những năng lực này sẽ sở hữu:
Khả năng thích ứng và chống chịu (Resilience): Linh hoạt hơn khi đối mặt với khủng hoảng và sự gián đoạn.
Năng lực đổi mới vượt trội: Tạo ra một môi trường an toàn tâm lý, thúc đẩy sáng tạo và hợp tác.
Văn hóa doanh nghiệp có ý nghĩa: Thu hút, giữ chân nhân tài và xây dựng lòng tin bền vững. Đây chính là nền tảng của mô hình Lãnh đạo có ý thức (Conscious Leadership) và quản trị bền vững.
Đối với mỗi cá nhân: Trên phương diện cá nhân, IDGs là bộ công cụ giúp chúng ta không chỉ trở thành tác nhân thay đổi hiệu quả cho xã hội, mà còn xây dựng một cuộc sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn. Các năng lực nội tâm này cho phép bạn:
Điều hướng sự bất ổn: Đối mặt với thay đổi và áp lực bằng một tâm thế vững vàng, chủ động thay vì phản ứng thái quá.
Nâng cao chất lượng mối quan hệ: Cải thiện khả năng giao tiếp, lắng nghe sâu và kết nối chân thực trong mọi tương tác (công việc, gia đình, xã hội).
Tăng cường sự sáng suốt: Đưa ra các quyết định nhất quán, phù hợp với các giá trị và mục đích cốt lõi của bản thân.
Kiến tạo ý nghĩa: Tìm thấy mục đích vượt ra ngoài lợi ích cá nhân, cảm nhận sự kết nối và đóng góp cho một bức tranh lớn hơn.
Là thế hệ kế thừa tương lai, các bạn trẻ ngày nay đang đứng trước những thách thức toàn cầu phức tạp hơn bao giờ hết, từ biến đổi khí hậu đến bất bình đẳng xã hội. Cuộc chiến cho một thế giới bền vững không chỉ diễn ra bên ngoài, qua các chính sách hay công nghệ, mà nó bắt đầu từ chính cuộc cách mạng nội tâm bên trong mỗi người trẻ.
Các Mục tiêu Phát triển Nội tại (IDGs) không phải là một lý thuyết xa vời. Chúng là bộ công cụ, là ngôn ngữ chung trao quyền cho thế hệ của bạn. Chúng mời gọi bạn tham gia vào sứ mệnh quan trọng nhất: trưởng thành, rèn luyện năng lực nội tại để trở thành những nhà lãnh đạo, những người kiến tạo sự thay đổi mà thế giới đang cấp thiết cần đến.
Thay đổi thế giới không phải là việc của riêng ai. Nó bắt đầu từ chính con người bên trong bạn.
